Belgian Jeep heritage 1941 - 2018

Door Gerrit Seys - Jeepclub.be

De eerste Willys Jeeps verschenen in ons land in de herfst van 1944. Na de landing in Normandië, waar de Willys MB samen met al het andere militaire materiaal aan land kwamen, trokken de geallieerde troepen richting ons land.

De Duitse weerstand en het slechte weer in de Ardennen hielden de troepen lang in onze regio, en werden de kwaliteiten van de Willys Mb in deze ruige omstandigheden vaak op prijs gesteld.

Vele MB’s sneuvelden in de “Battle of the Bulge“ en bleven achter op het slagveld, om gerecupereerd te worden door de lokale bevolking, en later te worden opgelapt en een nieuw leven te krijgen in de land- en bosbouw.

Na de vredesondertekening trad het “ Marshall plan “ in werking en erfde het Belgische leger en paar honderd Willys MB welke werden verdeeld over de verschillende eenheden.

De overschotten aan militair materiaal worden verzameld in zogenaamde " Surplus stocks" . Zo was er een grote surplus stock aan de kaaien in Antwerpen. Van hieruit werden ganse loten verkocht en verscheept oa naar Afrika naar ook de Israëlische autoriteiten zouden hier koopjes hebben gedaan.

Maar ook particulieren van buiten onze landsgrenzen kwamen hier " een koopje " doen :

Met het terug op gang komen van de handel en economie gaan twee Brusselse firma’s zich toeleggen op de invoer en verdeling van de Willys en later Jeep producten. Enerzijds krijg je de firma Wilford, een voormalige industrieel uit Temse met Engelse roots die al voor de tweede wereldoorlog verdeler was van de Willys – Overland producten :

En die na wereld oorlog twee de civiele modellen aan de man probeerde te brengen en net zoals de hoofdzetel in de Verenigde Staten zich aanvankelijk toespitste op de landbouwmarkt :

Zo was Wilford ook aanwezig op de toenmalige landbouwbeurs in Brussel , zoals blijkt uit deze archieffoto's in samenwerking met het bandenmerk Englebert:

Maar algauw bereikte hij een breder publiek en werd op de Haachtse steenweg in Brussel-Haren zelfs een heuse montage hall gebouwd waar Willys Cj, Station wagons en Jeepsters voor de Belgische markt werden gebouwd:

Deze Jeep montage hallen werden later de eerste hallen van SABCA welke nu oa onderdelen bouwt voor Airbus. Op onderstaande luchtfoto kan men nog steeds de hallen opmerken in het complex.


Grotere kaart weergeven

Begin jaren 50 wordt Wilford aangesproken door het Ministerie van Defensie welke een markt opent voor nieuwe lichte terreinvoertuigen. De toenmalige Willys CJ2a wordt in concurrentie gezet met de pas op de markt gebrachte Landrover Series I. Uit de archieven welke wij hebben kunnen inkijken zal de Willys er als beste uitkomen, maar zijn het de economische compensaties aangeboden door Landrover, oa de bouw van de auto’s bij het kwakkelende Minerva in Mortsel, de doorslag die het Ministerie laat overgaan tot de bestelling van de befaamde Minerva Landrover.

Dit is echter buiten de para’s gerekend die de Landrover niet geschikt vinden voor hun opdrachten en die aanvankelijk blijven verder werken met de bestaande Willys MB vloot.

Onder hun druk zal halfweg de jaren vijftig een nieuwe markt geopende worden en zal het de Firma Berg uit Brussel zijn die de markt zal binnenhalen met de levering van Willys CJ3a. Jeeps die zullen geassembleerd worden in de Metaalverwerkende Ateliers De Dyle te Heverlee. Firma vooral gekend voor de bouw van trams en treinen en wiens infrastructuur bij het einde van WOII volledig plat werd gebombardeerd door Amerikaanse en Engelse bommenwerpers.

Zoals blijkt uit het volgende citaat uit “Bommen op Leuven”: http://users.skynet.be/kkrol/Belang/bommen.html

In de eerste oorlogsjaren concentreerde het Bomber Command van de Royal Airforce zich op Duitsland. Niettemin werd het Leuvense reeds vroeg geboekstaafd als een interessant doelwit: een groot rangeercomplex ten noorden van de stad en twee grote werkplaatsen voor spoorwegmateriaal - de Ateliers de la Dyle langs de Vaart en de Centrale Werkplaatsen in Kessel-Lo - waren niet te versmaden. De Leuvenaar werd zich ook snel bewust van het gevaar. Verduisteringsmaatregelen werden reeds kort na de bezetting uitgevaardigd. De constructie van een groot aantal schuilkelders werd aangevat en de stad werd bezaaid met zandhopen om brandbommen snel te kunnen smoren.

Het feit dat er in de werkplaatsen Duits oorlogsmateriaal werd geproduceerd zal er wel niet vreemd aan zijn.

Sahara reizigers onder ons kennen een befaamde realisatie van de “Ateliers de La Dyle “ nl de “ Lezard Rouge “ de befaamde trein die door de bergen rijdt in Metlaoui, aan de poorten van de Tunesische Sahara.

http://www.lezard-rouge.com/

Enfin het is dus met de nodige fierheid dat de diverse paracommando eenheden in ons land bezit nemen van hun fel begeerde Willys Jeep. Jeeps welke oa worden uitgerust met ENTAC raketlanceerders en welke zullen ingezet worden bij de Belgische missies in Korea, alsook in de toenmalige Kolonie in Congo.

De Willys zullen bij de para’s in dienst blijven tot de jaren 70-80 en in eerste instantie vervangen worden door de SAS Minerva en later door de VW-BOMBARDIER - Iltis.

De meeste CJ3a zullen na openbare verkoop in handen komen van handelaars en verzamelaars, waarvan jammer genoeg maar weinigen de unieke “made in Belgium” origine kennen en appreciëren.

Ook bij de Rijkswacht en andere openbare besturen werd de Willys Jeep in dienst gezet zoals deze CJ3a gebruikt voor de verhuis van de Rijkswachtbrigade Vleteren:

Of het commando voertuig van de Rijkswacht Generaal, hoofdzakelijk gebruikt voor de defilé op de Nationale feestdag:

De Firma Berg gelegen op de Waterloo laan in Ukkel zal, beetje bij beetje de enige invoerder worden voor de Jeep producten, Wilford zal zijn activiteiten wat verlegen om later op te houden met bestaan.

Maar zoals uit onderstaande affiche blijkt, zouden zij zeker hun plaats hebben gehad in het dealernet anno 2011.

Ook de “ Ateliers De Dyle “ zal op eigen vleugels verder leven, zo zullen zij o.a. de eerste Jeeps monteren en leveren aan het Nederlandse leger, getuige deze tekst ontvangen van Jan Hogendoorn uit Den Haag :

Volgens oud-medewerkers zijn ongeveer sinds de tweede helft van 1948 jeeps voor Nederland uit Leuven opgehaald. De Jeeps voor de civiele markt werden als wegtransport naar Amsterdam gereden, hetgeen vooral in de winter een koude aangelegenheid was. Voor de chauffeurs waren speciale jassen van canvas gemaakt om enigszins tegen de kou te zijn beschermd. In 1951 verstrekte de Koninklijke Landmacht een order van 425 CJ-3A's met een 6 volt elektrische installatie aan Sieberg en in 1953 een tweede order nu ban 217 CJ-3A's met een 24 volt elektrische installatie. Van een oud-medewerker weet ik dat hij elke week naar Leuven ging om de jeeps te keuren waarna wekelijks 6 jeeps met een wagen van autotransportbedrijf De Weert werden overgebracht naar het 1e voertuigenpark in Soesterberg. Voor zover ik weet was H.C.L. Sieberg de importeur van Nederland (net als Wilford voor België) en heeft bij S.A. Ateliers de la Dyle uitsluitend de assemblage plaatsgehad, vermoedelijk in opdracht van de betreffende importeurs. Import van België naar Nederland was toen al geen probleem omdat de BeNelux toen al bestond als douane- en tolunie en er geen extra invoerrechten meer behoefden te worden betaald.

Bij de overname van Jeep door Kaizer worden de” Nederlandse Kaizer fabrieken “ opgericht (NEKAF) en krijgt deze firma integraal de licentie om de auto’s te bouwen voor het Nederlandse leger.

http://en.wikipedia.org/wiki/Kaiser-Frazer#Kaiser_Frazer_in_the_Netherlands:

Kaiser Frazer in the Netherlands

In 1947 a Dutch company was created named Nederlandse Kaiser-Frazer Fabrieken (NEKAF) with a new factory constructed in Rotterdam. NEKAF assembled 6,000 1949 Kaiser knock-down kits imported from the USA using some local content (batteries, tires, interior carpets, glass) and ignition and electrical system parts from France and England. Kaiser cars were assembled through 1954 with NEKAF exporting to Europe, South America and the Middle East.

USA built Jeep vehicles were imported into The Netherlands by S.A. Ateliers de La Dyle under an agreement with Willys Overland. Once Willys was purchased by Kaiser, the Willys agreement was transferred to NEKAF. In March 1954 assembly of the Jeep CJ-3B started and was followed by the FC-150, FC-170, the pickup truck, station wagon, CJ-5 and DJ-3A. On 21 January 1955 NEKAF signed a contract with the Royal Dutch Army to supply 4,000 M-38A1 jeeps with the first delivery to the army on 28 May of the same year. The vehicles were knock down kits imported from the USA with some local content like with the 1949 Kaiser assembly. NEKAF delivered an additional 1,624 vehicles to the army through 1959 until production was taken over by Kemper & Van Twist Diesel who delivered another 2,237 jeep vehicles through 1963 although these were still commonly known as NEKAFs.

Dit zal het einde betekenen van het Willy’s Jeep verhaal in Leuven. Ook de concurrentie door de massale verkoop van Willys MB uit de militaire stocks is niet bevorderlijk voor de verkoopcijfers van de civiele Jeeps.

Identificatielabel van SA ATELIERS DE LA DYLE uit 1953 :

Identificatie label van voertuig geleverd door Berg in 1958 :

De Firma Berg zal met de invoer van Jeep stoppen medio jaren 80 als Renault de distributie in Europa overneemt, maar vermist Berg ook Renault verdeler was (en nog is) gaan zij wel de Jeep producten verder verdelen.

Gezien Renault ook de distributie van de onderdelen voor zijn rekening neemt, zal Berg zich ontdoen van zijn voorraad wisselstukken.

Zo komen in die periode een hoop Willys en Jeep onderdelen lopende tot 1944, op de markt.

De toenmalige werkplaatsverantwoordelijke van de garage Berg , Robert Donckerwolke, zal een deel van de voorraad overnemen en vanaf dat moment zelfstandig Jeep specialist worden in de Scheutlaan te Anderlecht.

Ook bezitten zij een paar unieke pareltjes, zoals deze Jeepster op de foto, of de prachtige CJ3a , bijgenaamd :” Kuifjes Jeep “

Als eind jaren 80 Renault een punt zet achter het Jeep verhaal, is het Claude Dubois die in zijn installaties van de Vanderkinderenstraat in Ukkel de verdeling voor zijn rekening gaat nemen.

De Firma wordt algauw omgedoopt tot Chrysler Import Belgium (CIB) en gaat als lid van de Nederlandse Louwman group de verdeling voor Belux verzorgen vanuit hun nieuwe installaties in Woutersbrakel.

Vanaf dat moment zal ook het dealernet Chrysler-Jeep in België en Luxemburg langzaam vorm nemen.

Claude Dubois zal ook de stuwende kracht zijn achter de deelnames van Jeep aan de toenmalige Ronde van België 4x4 en het Belgische 4x4 kampioenschap, maar zal ook steun geven aan de moeder onder alle Jeep evenement nl de European Jeepers Jamboree in Bouillon.

Na de Louwman group kwam CIB in 1996 onder rechtsreeks gezag van Europese vleugel van Chrysler International met hoofdzetel te Woluwe, en wordt omgedoopt tot Chrysler Belgium Luxemburg (CBL).

In 1999 werden in België, Oostenrijk en Frankrijk officiële Jeepclubs opgericht en daarmee behoord België dus bij de voortrekkers in Europa.

Ook de reeds bestaande “ Jeep master” trainingen werden in een nieuw kleedje gestoken en omgedoopt tot “Jeep Academy”, waar ons team mede aan de wieg stond van de “ Jeep club guidelines” en de inhoud van de “Jeep Academy ” mee uitwerkt.. De kennis en know how van de Belgische Jeep Academy is gekend ver buiten onze landsgrenzen, waardoor onze monitoren reeds her en der ter ondersteuning werden gevraagd

Jeep Compass training Stockholm Sweden 2006 Jeep Commander - Graz Oostenrijk

Ook gaan wij geen enkele uitdaging uit de weg, gaat het nu om offroad reizen door het Europese binnenland, of het Afrikaanse continent.

Of een road-show om de zuinigheid van onze producten te bewijzen:

Ook de uitwisseling van kennis en ervaring in het realiseren van Jeep concepts,speciale series of wagens aangepast voor specifieke markten, de samenwerking in België tussen de Jeepclub en de invoerder is vrij uniek in Europa.

Na het hoofdstuk Chrysler International kwam er in 1999 de alliantie met Daimler en verhuisde zowel de Belgische activiteiten als de Europese antenne naar de gebouwen van Mercedes Benz Belgium in de Tollaan in Woluwe en werd de firma omgedoopt tot DaimlerChrysler Belux (DCBL).

Alliantie waar twee jaar terug ook weer een einde aan kwam om recentelijk weer een nieuwe uitdaging aan te gaan nl. de alliantie met de Fiat Group.

Het is sinds 01/12/2010 dat de Jeep activiteiten dus worden geleid vanuit de nieuwe installaties van de Fiat Group in Oudergem en zowel het Jeep team als Jeepclub.be voor een nieuwe uitdaging komen te staan..

To be continued ...


Met dank aan Xavier Peeters, afstammeling van de familie Wilford die ons belangloos zijn archieven ter beschikking stelde (http://www.jeepbigone.be)

Met dank aan Robert Donckerwolcke welke met mij jaren zijn kennis en passie deelde, en zijn zoon voor het verder zetten van de activiteiten en het in stand houden van het patrimonium


Bronnen op het internet :

wikipedia

the cj2a page (http://www.thecj2apage.com)

the cj3b page (http://cj3b.info)

g503.com (http://www.g503.com/forums/)


Hebt U archiefmateriaal (teksten, foto’s enz) met betrekking tot de Jeep geschiedenis in België en wil U ze delen : mail@jeepclub.be.