Bergpassen zijn wegen die door of over een bergketen lopen en twee gebieden met elkaar verbinden. Ze kronkelen langs steile rotswanden, snijden door diepe dalen en voeren je langs uitzichten die je nooit meer vergeet. Reizigers, fietsers en motorrijders trekken er speciaal voor naar landen als Italië, Zwitserland, Oostenrijk en Nieuw-Zeeland. De weg zelf is vaak net zo bijzonder als de bestemming aan het einde ervan.
Hoe een bergweg ontstaat en wat hem bijzonder maakt
Een bergpas ontstaat op een punt waar de bergkam lager is dan de omgeving. Hierdoor is er een natuurlijke doorgang die mensen al eeuwenlang gebruiken. Vroeger waren het karrensporen en handelsroutes, nu zijn het geasfalteerde wegen met haarspeldbochten en tunnels. Het hoogtepunt van de weg, het zogenoemde passenpunt, ligt vaak op grote hoogte. De Stelviopas in Italië is daar een goed voorbeeld van. Deze bergweg stijgt tot 2757 meter boven zeeniveau en heeft 48 haarspeldbochten aan de ene kant en 41 aan de andere kant. Die combinatie van hoogte en bochtigheid maakt hem wereldberoemd onder motorrijders en wielrenners.
De bekendste bergpassen in Europa
Europa heeft een grote verzameling opvallende bergwegen, verspreid over de Alpen en de Pyreneeën. De Col du Galibier in Frankrijk is een klassieke beklimming die regelmatig in de Tour de France voorkomt. De Grossglockner in Oostenrijk trekt jaarlijks meer dan een miljoen bezoekers en biedt zicht op de gelijknamige bergtop, de hoogste berg van Oostenrijk. De Furkapas in Zwitserland verbindt het kanton Uri met het Wallis en is vooral bekend van de James Bondfilm uit 1964. Elk van deze routes heeft zijn eigen karakter, maar ze delen allemaal de combinatie van smalle rijbanen, spectaculaire natuur en weersomstandigheden die snel kunnen veranderen.
Bergpassen buiten Europa: van Nieuw-Zeeland tot de Himalaya
Buiten Europa liggen eveneens indrukwekkende bergwegen. Arthur’s Pass in Nieuw-Zeeland verbindt Christchurch met Greymouth dwars door de Zuidelijke Alpen. De weg voert langs watervallen, rotsformaties en dicht bos, en wordt door veel reizigers gezien als een van de mooiste routes van het land. Helemaal aan de andere kant van de wereld ligt de Khardung La in India, op zo’n 5359 meter boven zeeniveau. Deze overgang in de regio Ladakh geldt als een van de hoogst begaanbare bergwegen ter wereld. De dunne lucht, de ijzige kou en het ruige landschap maken de tocht tot een echte uitdaging voor wie het aandurft.
Veilig rijden over een bergpas: waar je op moet letten
Veel bergwegen zijn alleen open tijdens de zomermaanden, omdat ze in de winter worden afgesloten door sneeuw en ijs. De beste periode om de meeste Europese bergpassen te rijden is van juni tot september. Toch kan het weer ook dan snel omslaan. Mist, regen en zelfs sneeuw in augustus zijn geen uitzondering op grote hoogte. Wie een bergweg op gaat, doet er goed aan het weerbericht te checken en op tijd te vertrekken. Remmen vergt meer dan normaal op steile afdaling, zeker met een zware wagen of campervan. Daarnaast geldt voor sommige bergwegen een tol of gelden er speciale regels voor vrachtwagens en grote voertuigen. Goed voorbereid op pad gaan maakt de rit een stuk aangenamer en veiliger.
Veelgestelde vragen
Wanneer zijn de meeste bergpassen open?
De meeste bergpassen in de Alpen zijn open van ongeveer juni tot oktober. De exacte periode hangt af van de hoogte en de hoeveelheid sneeuw die er in de winter is gevallen. Sommige lagere bergwegen zijn het hele jaar door toegankelijk.
Welke bergpas is het hoogst in Europa?
De hoogste begaanbare bergweg in Europa is de Col de l’Iseran in Frankrijk, op 2770 meter boven zeeniveau. De Stelviopas in Italië volgt met 2757 meter en is waarschijnlijk de bekendste van de twee.
Is een bergpas rijden gevaarlijk?
Een bergweg rijden brengt meer risico met zich mee dan rijden op een gewone weg. Smalle banen, scherpe bochten en snel wisselend weer vragen om extra aandacht. Met een goed onderhouden voertuig, rustig rijgedrag en kennis van de route is de tocht voor de meeste mensen goed te doen.
Moet je betalen om een bergpas te rijden?
Dat verschilt per land en per route. In Oostenrijk betaal je voor de Grossglockner Hochalpenstrasse een toeristenprijs. In Zwitserland heb je een jaarvignet nodig voor de snelwegen, maar veel bergwegen zijn vrij toegankelijk. In Italië zijn de meeste bergwegen gratis te rijden.
