Vermogen opbouwen: wat het is, hoe het werkt en wat je ervan kunt leren

Vermogen zegt veel over de financiële gezondheid van een persoon of een bedrijf. Het is de optelsom van alles wat iemand bezit, minus de schulden die er tegenover staan. Dat klinkt eenvoudig, maar in de praktijk is het een stuk ingewikkelder. Wie rijk lijkt op papier, kan tegelijk diep in de schulden zitten. En wie voorzichtig spaart, bouwt soms meer echte rijkdom op dan iemand die grote risico’s neemt met duur vastgoed of risicovolle projecten.

Eigen vermogen is meer dan een getal op een balans

Bij bedrijven spreekt men vaak over eigen vermogen. Dat is het deel van het bedrijf dat echt aan de eigenaren toebehoort, nadat alle schulden zijn afgetrokken van de bezittingen. Een hoog eigen vermogen geeft vertrouwen aan banken, investeerders en zakenpartners. Het laat zien dat een bedrijf stevig staat. Maar dat getal kan snel veranderen. Neem het geval van Ghelamco, het vastgoedbedrijf van de Belgische projectontwikkelaar Paul Gheysens. Het eigen vermogen van die groep daalde van ruim 1,1 miljard euro in 2023 naar ongeveer 815 miljoen euro in 2024. Dat is een flinke daling, veroorzaakt door grote verliezen op een mislukt bouwproject in Londen. Zo laat dit voorbeeld zien hoe snel een sterk financieel plaatje kan omslaan als grote projecten mislopen.

Schulden vreten aan je opgebouwde rijkdom

Rijkdom is niet alleen wat je hebt, maar ook wat je verschuldigd bent. Een bedrijf of persoon met veel bezittingen maar ook veel leningen staat er minder sterk voor dan het lijkt. Gheysens heeft naast zijn bedrijfsschuld ook privéschulden uitstaan via andere vennootschappen. Accountantskantoor KPMG plaatste al twee jaar op rij vraagtekens bij de financiële houdbaarheid van de Ghelamco Groep. De revisor twijfelde openlijk aan de mogelijkheid van de groep om voort te blijven bestaan als onderneming. Dat is een ernstige waarschuwing. Het toont aan dat financiële kracht niet alleen afhangt van wat je bezit, maar ook van hoeveel schulden je kunt en wilt aflossen. Hoe sneller leningen worden terugbetaald, hoe sterker de nettopositie wordt.

Zo bouw je persoonlijk een gezonde financiële positie op

Voor gewone mensen werkt het opbouwen van financiële stabiliteit op vergelijkbare principes. Je begint met een overzicht van wat je hebt: spaargeld, een huis, een auto of beleggingen. Daarna trek je daar de schulden van af, zoals een hypotheek of een lening. Wat overblijft, is je nettovermogen. Dat cijfer groeit als je meer spaart dan je uitgeeft, als de waarde van je bezittingen stijgt of als je schulden aflost. Veel financiële adviseurs raden aan om te beginnen met een noodfonds van drie tot zes maanden aan vaste lasten. Daarna kan je denken aan beleggen voor de lange termijn. Aandelen, obligaties of vastgoed zijn veelgebruikte manieren om geld te laten groeien. Het gaat altijd om een afweging tussen risico en rendement. Wie geduldig is en gespreid belegt, heeft historisch gezien de beste kansen op een stevige financiële basis op lange termijn.

Wat grote vermogens ons leren over geld en risico

De situatie rond Ghelamco is een les voor iedereen die nadenkt over geld en risico. Zelfs een bedrijf met een vermogen van honderden miljoenen euro’s kan in de problemen komen als de schulden te hoog oplopen en grote projecten tegenvallen. Dat geldt ook voor particulieren die te veel lenen voor een woning of investering die uiteindelijk minder waard blijkt. Bescheidenheid en spreiding zijn sleutelwoorden. Wie niet alles op één kaart zet, loopt minder risico op grote tegenslagen. Financiële stabiliteit is geen doel dat je ooit volledig bereikt, het is iets dat je voortdurend onderhoudt. Kleine stappen, regelmatig sparen en verstandig omgaan met leningen leiden uiteindelijk tot een positie waarbij je meer hebt dan je verschuldigd bent. En dat is precies waar het bij een gezonde financiële huishouding om draait.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen bruto en netto vermogen?
Bruto vermogen is de totale waarde van alles wat iemand bezit, zonder rekening te houden met schulden. Netto vermogen is wat overblijft nadat alle leningen en andere verplichtingen zijn afgetrokken. Het nettocijfer geeft een realistischer beeld van iemands financiële positie.

Hoe snel kan een bedrijfsvermogen dalen?
Een bedrijfsvermogen kan in korte tijd sterk dalen als er grote verliezen worden geleden, bijvoorbeeld door mislukte projecten of afschrijvingen op bezittingen. In het geval van Ghelamco daalde het eigen vermogen binnen één jaar met meer dan 300 miljoen euro door verliezen op een bouwproject in Londen.

Wat doet een accountantsrevisor bij twijfels over een bedrijf?
Als een accountantsrevisor twijfelt aan de financiële houdbaarheid van een bedrijf, geeft die een zogeheten voorbehoud af bij de jaarrekening. Dat is een officiële waarschuwing dat er onzekerheid bestaat over de vraag of het bedrijf zijn verplichtingen op lange termijn kan nakomen. Dit kan gevolgen hebben voor het vertrouwen van banken en investeerders.

Vanaf welk bedrag spreekt men van een groot persoonlijk vermogen?
Er is geen vaste grens, maar in de financiële wereld spreekt men vaak van een groot persoonlijk bezit als iemand meer dan een miljoen euro aan vrij beschikbare middelen heeft, los van de eigen woning. Mensen met meer dan 30 miljoen euro worden doorgaans als ultrarijk beschouwd.

Scroll naar boven