In IJsland spreken de mensen algemeen het IJslands, maar toch hoor je er ook vaak andere talen op straat en in winkels. Het eiland heeft een rijke taalgeschiedenis, die teruggaat tot de tijd van de Vikingen. Veel bezoekers zijn nieuwsgierig: welke taal spreekt men daar, en hoe is de situatie nu? Dat lees je in dit artikel.
IJslands als oeroude moedertaal
De meeste mensen in IJsland spreken IJslands. Deze taal is de officiële nationale taal van het land. Het IJslands komt uit de familie van Noord-Germaanse talen. In de vroege Middeleeuwen namen de Vikingen hun taal mee naar het eiland. Sindsdien is de taal bijna niet veranderd. Daardoor kunnen mensen op IJsland nu nog steeds oude teksten uit de tijd van de Sagen meestal goed lezen, iets wat in andere landen veel lastiger is. IJslands klinkt, door zijn oude oorsprong, voor veel mensen nogal bijzonder. De woorden en zinnen zijn soms lastig uit te spreken of te begrijpen voor mensen uit andere landen. Toch voelt het voor veel IJslanders heel vertrouwd.
Modern en meertalig IJsland
IJsland is niet alleen trots op de eigen taal. In het dagelijks leven hoor je ook Engels om je heen. Het land staat bekend als modern en open, waar mensen flexibel omgaan met toeristen en handel. Op school leren bijna alle kinderen vanaf jonge leeftijd Engels. Veel volwassenen kunnen deze taal goed spreken, omdat zij Engelse tv-programma’s en films kijken, maar ook omdat er veel gebruik wordt gemaakt van internet en sociale media. Buiten het Engels komen Duits en Deens ook voor, vooral bij de oudere generatie, want Deens was ooit verplicht op school. In winkels, restaurants en op reisplekken kunnen mensen je bijna altijd goed helpen in het Engels. Toeristen hoeven zich dus geen zorgen te maken als zij geen IJslands spreken.
Verzorgde taal en duidelijke regels
Voor de inwoners op IJsland is hun moedertaal meer dan alleen een middel om mee te praten. De taal is een belangrijk deel van hun cultuur en nationale trots. Daarom zijn er duidelijke regels voor het gebruik van IJslands, bijvoorbeeld op school en door de overheid. De IJslandse taalraad ziet erop toe dat de taal netjes gebruikt wordt, zoals bij nieuwe woorden voor technische spullen of buitenlandse producten. Zij proberen vaak IJslandse woorden te verzinnen in plaats van Engelse of andere buitenlandse termen. Dit gebeurt bijvoorbeeld bij nieuwe technologie, sport of mode. De taal leeft, maar de IJslanders houden zelf altijd vast aan hun eigen manier van spreken en schrijven. Dit maakt de IJslandse taal uniek en bijzonder zorgzaam om mee om te gaan.
Taalgebruik in het dagelijks leven
Wie in IJsland woont, zal merken dat de meeste mensen elkaar op een informele manier aanspreken. Iedereen, ongeacht leeftijd of positie, spreekt elkaar met de voornaam aan. Dit is heel normaal, op het werk, op school en in de supermarkt. IJslanders lezen graag en schrijven veel, bijvoorbeeld in dagboeken, blogs of artikelen. Veel straatnamen, plaatsnamen en achternamen zijn afgeleid van de IJslandse taal en geschiedenis. Daardoor voel je de IJslandse traditie overal in het dagelijks leven. Tegelijk duurt het soms even voordat je als buitenlander gewend bent aan de klanken en de schrijfwijze van het IJslands. Gelukkig hebben de meeste IJslanders begrip voor bezoekers die moeite hebben met de taal en schakelen ze makkelijk over naar Engels. Zo voel je je als toerist snel welkom.
Veelgestelde vragen over welke taal men spreekt in IJsland
-
Kun je je in het Engels redden in IJsland? Met Engels kun je je prima redden in IJsland. De meeste mensen spreken deze taal goed, zeker in grotere plaatsen en bij bezienswaardigheden.
-
Is het IJslands een makkelijke taal om te leren? Het IJslands is niet eenvoudig om te leren als je uit Nederland of België komt. De grammatica en uitspraak zijn anders dan Nederlands. Toch zijn IJslanders vaak blij als je een paar woordjes probeert.
-
Welke andere talen kun je horen op IJsland? Naast IJslands en Engels hoor je soms ook Deens, Duits of Pools op IJsland, vooral omdat er arbeidsmigranten uit andere landen wonen en werken.
-
Blijft het IJslands altijd bestaan? De IJslandse overheid en veel inwoners doen hun best om het IJslands levend te houden. Ze ontwikkelen nieuwe woorden en maken afspraken over taalgebruik. Daardoor blijft het IJslands waarschijnlijk behouden voor toekomstige generaties.
-
Waarom zijn er zoveel Engelse woorden in het dagelijks leven? De invloed van het Engels is groot door televisie, internet en toerisme. Toch proberen IJslanders altijd eerst een IJslands alternatief te gebruiken voor een woord uit een andere taal.
